X 20
Aslıhan Bahadır
  21-06-2024 10:50:00

Marshall Planı'ndan Sonra Türkiye'de Neler Oldu?

Ekonomik Bağımlılığın Bedeli: Marshall Planı'ndan Sonra Türkiye'de Neler Oldu?

Marshall Planı, II. Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’yı siyasi ve iktisadi olarak yeniden yapılandırmak amacıyla ABD tarafından hazırlanan ekonomik yardım programıdır.

Resmi adı “Avrupa Kalkınma Programı” (European Recovery Program) olmakla birlikte ABD Dışişleri Bakanı George Marshall’a atfen tüm dünyada “Marshall Planı” adıyla bilinmektedir.

Plan, Avrupa ülkelerinin kendi aralarında bir ekonomik işbirliğine girişerek birbirlerinin eksiklerini tamamlamalarına, işbirliğinin yetersiz geldiği durumlarda ise ABD’nin yardım etmesine dayanmaktadır, temelde Avrupa’yı ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durabilir hale getirmek için düşünülmüştür.

ABD yardım politikalarının askeri alandaki temsilcisi Truman Doktrini iken Marshall yardımı bunun iktisadi alandaki destekçisi ve tamamlayıcısı olarak görülmüştür.

Plan başlangıçta Batı Avrupa’ya yönelikken ilerleyen zamanlarda Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerini de kapsamıştır.

Bazılarına göre yardımların Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerini de kapsamasına II. Dünya Savaşı’ndan sonra buralardaki az gelişmiş memleketlerin çoğunda yaşanan fakirlik ve sosyal huzursuzluğun bu memleketleri komünizm propagandasına açık hale getirmesi nedeniyle karar verilmiştir.

Bazılarına göre ise, kapitalizmin en önemli temsilcisi ABD bu yardımlarla dünya hegemonyası kurmaya çalışmış, böylece Marshall Planına karşı oluşan Sovyet tepkisi Soğuk Savaşın önemli tetikleyicilerinden biri olmuştur.

Marshall Planı'na, ilk anda savaşa katılmadığı, yıkıma uğramadığı ve elinde döviz ve altın rezervi tuttuğu için dahil edilmeyen Türkiye, bürokratik çabalar sonucunda Avrupa'nın tahıl ambarı olmayı kabul etmek ve ağır sanayisinden vazgeçmek koşuluyla dahil edilmiştir.

Türkiye, hem Paris Konferansına katılarak hem de OECD’nin kurucuları arasında yer alarak başından itibaren Marshall yardımı sürecinin bir parçası olmuştur.

1947 Yılında İmzalanan Amerikan Marshall Yardımı Olan, Sulandırılmış Süt Tozlarını İçmek İçin İlkokul Öğrencileri Sırada.

O Günlerde Yaşanmış Mehmet Bey'in Anısı.

"1960'da İlkokula gidiyordum. Öğretmenimiz süt tozu paketleri dağıttı; ABD’den yardım olarak gelmiş! Bizim evde 100'e yakın keçi, 30'dan fazla inek vardı. Süt ve yoğurdu satma imkânımız yoktu. Bize yetecek kadar her türlü süt ürünümüz vardı. Cicili süt tozu paketlerini sevine sevine eve getirdim. Eve girmeden önce avluda dedemle karşılaştım;  'elindeki nedir?' diye sordu. Süt tozu dedim.. 'Bizim sütümüz var, götür onu geri ver, sütü olmayan çocuklara versinler.' dedi. Aslında köyümüzde sütü olmayan ev yoktu. Ben götürmek istemedim. 'Oğlum, bunlar bizim iyiliğimiz için bunu vermiyorlar, bizi zehirlemek için gönderiyorlar!' dedi.

Ben okul'da öğretmenimin anlattıklarına güvenerek, Dedeme karşı geldim. Bu söylediklerini okula hiç gitmemiş olan Dedemin cehaletine yordum. Beni ikna edemeyince inandırmak için bir deneye başvurdu. 'Git, süt tozunu süte çevir getir.' dedi. Eve girip Süt tozundan süt yapıp getirdim. Sütü Götürüp köpeğimizin kulübesinin önüne koyduk. Köpek Ağzını süte koydu, yaladı, çekti.. 'Beni zehirlemek mi istiyorsunuz?!' der gibi bize baktı. Saldıracak gibiydi. Dedem süt dolu kabı köpeğin önünden alıp döktü, kabı yıkadı. Şimdi 'git, evden bizim sütten getir.' dedi. Evden sütü getirdim, yıkanmış kaba koydu,  Kabı Yine köpeğin önüne sürdük. Ağzını koydu. Bir kez nefes aldı. İki içimde sütü tamamen bitirdi.  Dedem hiç okula gitmemişti ama öğretmenimden ve o sütleri okulumuza gönderen yetkililerden daha çok şey biliyordu..."

O tarihlerde bu dağıtılan süt tozlarından sonra Türkiye'de ilk "Çocuk Felci" vakaları görüldü ve Felç salgını başladı.

Sonra ne mi oldu?

Amerika bize milyon dolarlar karşılığında çocuk felci aşıları sattı.

Önce çocuklarımızı Hasta Ettiler, 

Peşinden iyileşelim diye İlaç ve Aşı Sattılar.

Bizler Avrupalı değiliz, Orta Doğulu da değil, Asyalı da sayılmayız…

623 yıl Osmanlının hakimiyetinde devşirmelerle, göçlerle, evliliklerle karışmış, daha sonra dayatma yoluyla ideolojiyi kabul etmiş yani halka karşı halk adına devrim yapılarak kurulmuş bir toplumuz.

Belli bir yaştan sonra hayatıma yeni insanlar sokarken sadece ne istediğini,düşündüğünü bilen kişileri seçtim. Çünkü yön tayin etmede ne istediğini bilmek önemli bir tavır.

Türkiye için de bu böyle. Yüzyıllardır kimlik karmaşası yaşayan bir ülkeyiz biz. Elimizde olanlarla özgün bir devlet olacağımıza. Jakobenlikle, muhafazakarlık arasına sıkışmış bir milletiz.

Devamlı suçlu aramayalım. Eleştiri yerine tarihten ders alalım. Yoksa bizde Süt de var, et de hatta bunların olmasını sağlayacak Öküz de…

Kaynaklar:
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Cumhuriyet Arşivi (BCA)
İlhami Pektaş
Tuğba Belenli

  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 15 13 1 1 40 11 40 +29
2 Galatasaray 15 13 1 1 31 9 40 +22
3 Kayserispor 15 8 2 5 21 14 29 +7
4 Trabzonspor 15 8 5 2 27 19 26 +8
5 Beşiktaş 15 8 5 2 22 19 26 +3
6 Adana Demirspor 16 6 4 6 29 21 24 +8
7 Antalyaspor 15 6 4 5 22 17 23 +5
8 Çaykur Rizespor 15 6 5 4 15 20 22 -5
9 Kasımpaşa 15 6 6 3 27 31 21 -4
10 Hatayspor 15 4 5 6 24 22 18 +2
11 MKE Ankaragücü 15 4 5 6 21 21 18 0
12 Başakşehir FK 16 5 8 3 18 21 18 -3
13 Sivasspor 16 4 6 6 19 27 18 -8
14 Fatih Karagümrük 15 4 6 5 18 14 17 +4
15 Gaziantep FK 16 5 10 1 17 27 16 -10
16 Konyaspor 15 3 7 5 15 21 14 -6
17 Samsunspor 15 4 9 2 17 25 14 -8
18 Alanyaspor 15 3 7 5 12 23 14 -11
19 Pendikspor 15 3 8 4 16 33 13 -17
20 İstanbulspor 15 2 11 2 11 27 8 -16
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 15 13 2 0 42 10 39 +32
2 Kocaelispor 16 10 3 3 28 17 33 +11
3 Göztepe 15 9 4 2 21 8 29 +13
4 Sakaryaspor 16 8 3 5 25 17 29 +8
5 Gençlerbirliği 16 7 3 6 19 17 27 +2
6 Bandırmaspor 15 7 3 5 18 11 26 +7
7 Bodrumspor 16 7 4 5 20 13 26 +7
8 Çorum FK 15 7 6 2 27 17 23 +10
9 Keçiörengücü 15 5 6 4 13 17 19 -4
10 Boluspor 15 5 6 4 12 17 19 -5
11 Manisa FK 15 4 5 6 19 16 18 +3
12 Erzurumspor FK 15 4 5 6 16 16 18 0
13 Ümraniyespor 15 5 7 3 16 19 18 -3
14 Adanaspor 15 5 9 1 13 22 16 -9
15 Şanlıurfaspor 15 3 7 5 9 21 14 -12
16 Tuzlaspor 16 3 9 4 14 29 13 -15
17 Giresunspor 16 2 11 3 10 27 9 -17
18 Altay 15 1 12 2 7 35 2 -28
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 16 12 3 1 32 11 37 +21
2 1461 Trabzon FK 16 10 2 4 29 10 34 +19
3 Van Spor FK 17 9 4 4 23 21 31 +2
4 Bucaspor 1928 15 8 1 6 22 9 30 +13
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 17 8 3 6 24 14 30 +10
6 Ankaraspor 16 7 2 7 20 12 28 +8
7 Ankara Demirspor 17 8 7 2 23 22 26 +1
8 Nazilli Belediyespor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Diyarbekir Spor 16 6 5 5 14 14 23 0
10 Hes İlaç Afyonspor 16 6 5 5 12 12 23 0
11 Karacabey Belediye Spor 17 5 7 5 14 14 20 0
12 Beyoğlu Yeniçarşıspor 17 5 10 2 15 21 17 -6
13 Kırklarelispor 17 4 8 5 12 24 17 -12
14 Altınordu 17 3 7 7 19 18 16 +1
15 Kırşehir Futbol SK 16 4 9 3 14 26 15 -12
16 Serik Belediyespor 16 3 8 5 6 13 14 -7
17 Bursaspor 16 3 8 5 13 27 14 -14
18 Adıyaman FK 16 3 10 3 13 25 12 -12
19 Zonguldak Kömürspor 15 2 8 5 13 21 8 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 14 11 1 2 29 7 35 +22
2 Aliağa Futbol A.Ş. 13 10 0 3 25 6 33 +19
3 İnegöl Kafkas GK 13 7 4 2 15 13 23 +2
4 Edirnespor 13 6 4 3 21 12 21 +9
5 52 Orduspor FK 13 5 3 5 14 11 20 +3
6 Ayvalıkgücü Belediyespor 13 5 3 5 11 8 20 +3
7 Kırıkkalegücü FK 13 5 5 3 10 11 18 -1
8 Mardin 1969 Spor 13 5 6 2 15 13 17 +2
9 K.Çekmece Sinopspor 14 4 5 5 15 15 17 0
10 Talasgücü Belediyespor 14 5 8 1 17 22 16 -5
11 Artvin Hopaspor 13 3 5 5 13 12 14 +1
12 Gümüşhanespor 14 2 5 7 9 21 13 -12
13 Karabük İdmanyurdu Spor 13 3 7 3 9 22 12 -13
14 Malatya Arguvanspor 14 2 9 3 8 17 9 -9
15 Tarsus İdman Yurdu 13 1 9 3 8 29 6 -21
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2023 Kayserispor vs Fenerbahçe
 20/12/2023 Antalyaspor vs Kasımpaşa
 20/12/2023 Galatasaray vs Fatih Karagümrük
 21/12/2023 Çaykur Rizespor vs Pendikspor
 21/12/2023 Samsunspor vs Konyaspor
 21/12/2023 Beşiktaş vs Alanyaspor
 21/12/2023 MKE Ankaragücü vs Hatayspor
 23/12/2023 Sivasspor vs İstanbulspor
 23/12/2023 Fatih Karagümrük vs Gaziantep FK
 23/12/2023 Trabzonspor vs Başakşehir FK
 24/12/2023 Konyaspor - Kayserispor Kayserispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kayserispor yenilmez
 24/12/2023 Adana Demirspor - Antalyaspor Antalyaspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Antalyaspor yenilmez
 24/12/2023 Adana Demirspor - Antalyaspor Adana Demirspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Antalyaspor yenilmez
 25/12/2023 Kasımpaşa - Çaykur Rizespor Çaykur Rizespor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Kasımpaşa yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2023 Erzurumspor FK vs Ümraniyespor
 20/12/2023 Keçiörengücü vs Bandırmaspor
 20/12/2023 Adanaspor vs Altay
 20/12/2023 Göztepe vs Eyüpspor
 21/12/2023 Boluspor vs Manisa FK
 21/12/2023 Şanlıurfaspor vs Çorum FK
 23/12/2023 Gençlerbirliği vs Tuzlaspor
 23/12/2023 Sakaryaspor vs Kocaelispor
 24/12/2023 Bandırmaspor vs Adanaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2023 Adıyaman FK vs Esenler Erokspor
 20/12/2023 Bucaspor 1928 vs Hes İlaç Afyonspor
 20/12/2023 Bursaspor vs Diyarbekir Spor
 20/12/2023 Kırşehir Futbol SK vs Zonguldak Kömürspor
 20/12/2023 Nazilli Belediyespor vs Ankaraspor
 20/12/2023 Serik Belediyespor vs 1461 Trabzon FK
 23/12/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Ankara Demirspor
 24/12/2023 Ankaraspor vs Altınordu
 24/12/2023 Diyarbekir Spor vs Bucaspor 1928
 24/12/2023 Ankaraspor - Altınordu Ankaraspor ligde evindeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Ankaraspor yenilmez
 24/12/2023 Zonguldak Kömürspor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Zonguldak Kömürspor yenilmez
 24/12/2023 Diyarbekir Spor - Bucaspor 1928 Bucaspor 1928 ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Bucaspor 1928 yenilmez
 24/12/2023 Hes İlaç Afyonspor - Adıyaman FK Hes İlaç Afyonspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Hes İlaç Afyonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2023 Edirnespor vs Ayvalıkgücü Belediyespor
 20/12/2023 İnegöl Kafkas GK vs Mardin 1969 Spor
 20/12/2023 Karabük İdmanyurdu Spor vs Tarsus İdman Yurdu
 20/12/2023 Kırıkkalegücü FK vs Aliağa Futbol A.Ş.
 20/12/2023 52 Orduspor FK vs Artvin Hopaspor
 20/01/2024 İnegöl Kafkas GK vs Ayvalıkgücü Belediyespor
 21/01/2024 Edirnespor vs Gümüşhanespor
HABER ARŞİVİ
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI